Âmâk-ı Hayal Kitabı İle İlgili Klasik Sorular ve
Cevapları
1) Ahmet Raci nasıl biridir?
cevap: Ahmet Raci, çevresi
tarafından sevilen, tahsilli bir gençtir. Hayatında somut bir sorundan
bahsetmek zor olsa da kalbinde bir ağırlık bulunmaktadır: bildiği şeylerden
kuşku duymaktadır. Ruhu, maneviyatı tamamen kabul etmek ister; başaramaz, inkâr
etmek ister, kalbi tatmin olmaz. Kısacası hayatı anlamlandıramaz, bildiği şeylere
şüphe içinde bocalayıp durmaya devam eder. Kısacası kendi yolunu bulma arzusu
içinde olan biridir.
2) Ahmet Raci evine yakın olan
mezarlığı görür ve bunun ne kadar dikkat çekici olduğunu anlar. Mezara gider ve
mezarda bire kulübe görür. O kulübeden çıkan kişinin adı nedir?
Cevap: Aynalı Baba ya da dem Baba
diye de tanınır.
3) Amak-ı Hayal kitabı ne anlatır? Kısaca
açıklayınız.
Cevap: Türk edebiyatının ilk
felsefi ve gerçeküstü romanı kabul edilen A’mâk-ı Hayal, Filibeli Ahmet
Hilmi’nin felsefi ve tasavvufi görüşlerini içermektedir. Romanın kahramanı
Raci, içindeki şüphe ejderhasını susturmak ve mutlak hakikate ulaşmak için
mezarlıkta karşılaştığı Aynalı Baba’nın yardımıyla manevi seyahatlere çıkar.
4) Amak-ı Hayal kitabında
yazılanlara göre “Gerçek mutluluk”
nedir?
cevap: Kitaba göre gerçek mutluluk;
Allah’a varmak ve Evren ile Yaratıcı arasında bağ kurarak bu ilişkiyi
bütünlemektir.
5) “Vahdet-i Vucut” anlayışı ne demektir?
Cevap: Yaratanla yaratılanın tek ve “bir”
olduğunu savunan görüştür.
6) “Kin,
kıskançlık, nifak hiddet, düşmanlık, hırs ve haset gibi çirkin zulüm özelliklerinizi
benliğinizden atınız, her durumda Tanrı’ya şükrediniz, her ne verdiyse onunla
yetininiz. Yani bu imtihan yerinden nurdan olan iyilik özellikleri ile
gidiniz ki güzellik alemi sonsuza kadar sizin yaşadığınız yer haline gelsin.”
Kitaba göre bu sözleri söyleyen aşağıdakilerden hangisidir?
Cevap: Ehrimen’dir.
7) Nefs-i emmare nedir?
Cevap: Kötülüğü emreden ve bundan zevk alan nefise
verilen isim. Bunun için kötü nefisten uzak durmak gerekir.
8) Aşağıdakilerden hangisi Aynalı Baba’dan Raci’ye kalan eşyalar nelerdir?
cevap: Kuran-ı Kerim, Bir büyük,
iki küçük cezve, kahve, dört beş tane fincan.
9) Kitapta geçen özlü sözlerden
aklınızda kalanlardan birkaçını yazınız.
Cevap:
“Seni gerçekten anlamayı denememiş biri
için söyleyeceklerin hep fazla gelir…”
“Bir şey pahalı alınmazsa kıymeti
anlaşılmaz.”
“Hayatın zevki ölüm sayesindedir. Eğer
ölüm olmazsa, hayatın hiçbir kıymeti olmazdı.”
“Ben insanlardan o kadar çok
ihanet gördüm ki onlara fenalık etmemek şartıyla ömrümü huzur veren şekilde
geçirmeyi daha uygun buldum.”
“Halkımız içinde bir zümre var ki yalnız
“bilmediğini bilmez”, bundan başka her şeyi bilmek iddiasındadır.”
“Nedense insan yaradılışça
tuhaftır; bir çok şeye sahip olur, oldukça hırsı artar”
“Hayatın zevki ölüm
sayesindedir. Eğer ölüm olmazsa, hayatın hiçbir kıymeti olmazdı.”
9) Ahmet Raci’nin ruhu ne zaman dinginleşir ve kalbi
tatmin olmaya başlar?
cevap: Aynalı Baba ile
yaşadıklarından sonra Raci’nin ruhu dinginleşir ve kalbi tatmin olur.
10) Amak-ı Hayal ne demektir?
cevap: Hayalin derinlikleri anlamına gelir.
11) Kitaptan nasıl bir mesaj
çıkardınız?
Gerçek yöneliş sadece Allah’a
olmalıdır. Her şey zıttı ile ve dengi ile güzel olur. İlim için lafı fazla
uzatmaya gerek yoktur çünkü Kuran-da her şey en ince ayrıntı ile anlatılmıştır.
Kibirli olmamak gerekir, hırslı, öfkeli olmamak gerekir, nifaktan uzak
durmalıyız. Nefsimizin istediği kötü arzulardan uzak durmalıyız. O kötü arzular
bize dünyada güzel gibi görünebilir ama bizi kötü yola götürebilir. Onun için
yöneliş sadece Allah’a ve onun emirlerine olmalıdır. Bencil olmamak gerekir. Bu
dünyadaki her şey Allah’ın tecellisidir. Çünkü her şeyi yaratan Yüce Allah’tır. İnsan yaratılanların içinde en
şereflisidir. Çünkü Yüce Allah insana akıl vermiştir. İnsan aklı ve iradesi ile
doğru ve yanlış yolun ne olduğunu araştırıp bulabilir ve kendini temize çekebilir.
Aklımızı iyi yönde kullanırsak doğru yola gideriz. Kötü yönde kullanırsak da
kendimize kötülük etmiş oluruz. Aklımızı Allah yolunda kullanmalıyız, doğru
işler, hayırlı işler yapmalıyız. Yoksullara, yetim ve öksüzlere yardım
etmeliyiz. Nefsimizin kötü emellerine kendimizi kaptırmamalıyız ve içimizdeki
şeytanın vesvesesine dur demeli, doğru yola yürümeliyiz. Çünkü her insan ölümü
tadacaktır. Bu dünyada çile çekelim, zorluklara göğüs gerelim, sabredelim ki
öbür dünyada rahat ve mutlu olalım.